Hurda Fiyatları Nasıl Belirlenir? Borsa, Kur ve Kalite Etkisi

Hurdacıya bir torba bakır kablo ya da birkaç kilo alüminyum götürdüğünüzde size söylenen fiyat rastgele değildir. Hurda fiyatları, dünya metal borsalarından fabrikaların alım listelerine kadar uzanan bir zincirin sonucudur. Bu yazıda o zinciri adım adım açıklıyoruz.

1. Borsa fiyatı: her şeyin başlangıç noktası

Bakır, alüminyum, çinko, nikel, kurşun ve kalay gibi demir dışı metaller dünyada Londra Metal Borsası (LME) ve New York'taki COMEX gibi borsalarda işlem görür. Fiyatlar ton başına ABD doları olarak açıklanır ve gün içinde sürekli değişir. Türkiye'deki hurda bakır fiyatı da, dünyanın herhangi bir yerindeki gibi, bu borsa fiyatını takip eder.

2. Dolar kuru

Borsa fiyatı dolar cinsinden olduğu için Türkiye'deki TL karşılığı dolar/TL kuruna bağlıdır. Borsa fiyatı hiç değişmese bile dolar yükseldiğinde hurda fiyatları TL bazında artar. Formül basittir:

Borsa TL/kg = Borsa fiyatı ($/ton) ÷ 1000 × Dolar/TL

3. Hurdanın kalitesi (saflık katsayısı)

Hurda hiçbir zaman borsadaki saf metal (katot) ile aynı değerde değildir. Eritme kaybı, ayıklama, taşıma ve arıtma maliyetleri nedeniyle her hurda türü borsa fiyatının belirli bir oranından alınır. Örneğin temiz soyma bakır borsa fiyatına çok yakın alınırken, sarı (pirinç) içerdiği çinko nedeniyle bakır fiyatının yaklaşık yarısından, karışık ince kablo ise içindeki düşük bakır oranı nedeniyle çok daha düşük fiyattan alınır. Sitemizde her hurda türü için bu oranı (katsayıyı) piyasadaki gerçek alım fiyatlarıyla düzenli olarak kalibre ediyoruz.

4. Demir hurdada fabrika fiyatları belirleyicidir

Demir hurda, bakır gibi doğrudan tek bir borsada işlem görmez. Türkiye'de fiyatı asıl belirleyen, ark ocaklı çelik fabrikalarının ilan ettiği hurda alım fiyatlarıdır. Fabrikalar DKP, ekstra, 1. sınıf gibi kalitelere göre ton fiyatı açıklar; hurdacıların kg fiyatı bu fiyattan nakliye ve işleme maliyeti düşülerek oluşur. Güncel listeleri fabrika hurda fiyatları sayfamızda bulabilirsiniz.

5. Miktar, bölge ve pazarlık

Aynı gün aynı şehirde bile iki hurdacının fiyatı farklı olabilir. Tonaj arttıkça fiyat iyileşir; büyük sanayi bölgelerine ve fabrikalara yakın yerlerde nakliye maliyeti düştüğü için fiyatlar genellikle daha yüksektir. Sitemizde gösterilen fiyatlar Türkiye geneli referans fiyatlardır; satış öncesinde birkaç alıcıdan teklif almanızı öneririz.

Özet

Demir dışı metallerde: Borsa × Kur × Kalite katsayısı
Demirde: Fabrika alım fiyatı − işleme ve nakliye payı
Plastik ve kağıtta: Geri dönüşüm tesislerinin talebi ve hammadde fiyatları

Fiyatları nasıl hesapladığımızın tüm ayrıntıları için metodoloji sayfamıza göz atabilirsiniz.

Örnek hesaplama: soyma bakırın fiyatı nasıl bulunur?

Diyelim ki LME'de bakır ton başına 14.500 dolar, dolar/TL kuru da 48,50 olsun. Borsa değerinin kilogram karşılığı 14.500 ÷ 1000 × 48,50 = 703,25 TL olur. Temiz soyma bakır piyasada bu değerin yaklaşık yüzde 90'ı üzerinden alındığı için hurdacının kg fiyatı 630 TL civarında oluşur. Aynı gün karışık bakır yaklaşık yüzde 80 oranıyla 560 TL, temiz sarı ise bakır değerinin yaklaşık yüzde 55'i ile 385 TL civarında fiyatlanır. Görüldüğü gibi aynı borsa fiyatından türüne göre çok farklı kg fiyatları çıkar.

Kur ve borsa birlikte hareket ettiğinde

Borsa fiyatı ile dolar kurunun aynı yönde hareket etmesi fiyatı hızla değiştirir: bakır yüzde 2 yükselirken dolar da yüzde 1 artarsa hurda bakırın TL fiyatı yaklaşık yüzde 3 yükselir. Ters yönde hareket ettiklerinde ise etkiler birbirini dengeleyebilir; borsa düşerken kur yükselirse TL fiyatı neredeyse sabit kalabilir. Bu nedenle hurda fiyatını takip ederken yalnızca borsaya veya yalnızca kura bakmak yanıltıcı olabilir.

Alıcının maliyetleri fiyatı nasıl etkiler?

Hurdacının size ödediği fiyat, hurdayı sattığı fiyattan kendi maliyetlerinin düşülmesiyle oluşur. Bu maliyetler arasında toplama ve nakliye, ayıklama ve kesim işçiliği, depolama, işletme giderleri ve vergiler bulunur. Büyük miktarlarda bu maliyetler kilogram başına düştüğü için tonajlı satışlarda daha iyi fiyat alınır. Aynı şekilde temiz ve ayrıştırılmış hurda, alıcının ayıklama maliyetini azalttığı için daha yüksek fiyattan değerlendirilir.

Mevsimsellik ve piyasa döngüleri

Hurda piyasasında belirgin dönemsel eğilimler görülebilir. İnşaat sezonunun hareketli olduğu ilkbahar ve yaz aylarında çelik talebi arttığı için demir hurda fiyatları genellikle desteklenir; kış aylarında ise fabrikaların alım iştahı azalabilir. Renkli metallerde ise küresel ekonomik veriler, Çin'in sanayi üretimi ve merkez bankalarının faiz kararları daha belirleyicidir. Bu nedenle kısa vadeli fiyat tahmini yapmak zordur; en sağlıklı yöntem, satış öncesinde güncel fiyatı kontrol etmektir.

Satıştan önce kontrol listesi

Güncel fiyatı kontrol edin: Fiyatlar gün içinde değişir; satıştan hemen önce bu sayfaya bakın.
Türlerine göre ayırın: Karışık hurda en düşük sınıftan fiyatlanır; birkaç dakikalık ayrıştırma kazancınızı artırır.
Temizleyin: Plastik, lastik, vida, yağ ve toprak gibi yabancı maddeler ağırlık ve fiyat kesintisine yol açar.
Tartıyı takip edin: Kalibre edilmiş kantar kullanılmasını isteyin ve kantar fişini alın.
Birden fazla teklif alın: Alıcıların nakliye maliyetleri ve iş yoğunlukları farklı olduğu için teklifler değişebilir.
Tehlikeli atıkları ayırın: Akü, elektronik atık ve kimyasal içeren parçaları yalnızca lisanslı toplayıcılara verin.

Farklı hurdaların toplam değerini hurda hesaplama aracıyla hesaplayabilir, fiyat değiştiğinde haberdar olmak için uygulamayı yükleyip bildirimleri açabilirsiniz.