LME nedir ve hurda fiyatlarını nasıl etkiler?
Londra Metal Borsası (London Metal Exchange – LME), 1877'den bu yana faaliyet gösteren ve bakır, alüminyum, çinko, nikel, kurşun ile kalay gibi demir dışı metallerin dünya genelindeki referans fiyatının oluştuğu borsadır. Madenciler, metal üreticileri, kablo ve döküm fabrikaları, geri dönüşüm şirketleri ve hurdacılar alım-satım fiyatlarını LME fiyatlarına göre belirler. ABD'deki COMEX borsası da özellikle bakır için önemli bir referanstır.
Türkiye'deki hurda metal fiyatları, borsadaki ton fiyatının dolar/TL kuruyla TL'ye çevrilmesi ve hurdanın saflığına göre belirli bir oranla çarpılmasıyla oluşur. Örneğin bugün LME bakır ton başına $14.482, yani kilogram başına yaklaşık 712,60 ₺ seviyesindedir. Temiz soyma bakır bu değerin yaklaşık yüzde 90'ı üzerinden alınır: bugün soyma bakırın kilosu 654,17 ₺.
Nakit fiyat ve 3 aylık fiyat
LME'de her metal için iki temel fiyat yayımlanır: nakit (cash) fiyat, metalin hemen teslimi için geçerli fiyattır; 3 aylık fiyat ise üç ay sonra teslim edilecek metalin bugünkü fiyatıdır. Hurda piyasası genellikle nakit fiyatı referans alır. İki fiyat arasındaki fark, piyasadaki arz sıkışıklığı veya bolluğu hakkında fikir verir.
Dolar kurunun etkisi
Metal fiyatları dolar cinsinden olduğu için Türkiye'deki hurda fiyatlarında dolar/TL kuru, borsa fiyatı kadar önemlidir. Bugün dolar 49,2055 ₺ seviyesinde. Borsa fiyatı hiç değişmese bile dolar yüzde 1 yükseldiğinde hurda metal fiyatları da TL bazında yaklaşık yüzde 1 artar. Bu nedenle sayfadaki döviz kurlarını metal fiyatlarıyla birlikte takip etmek, hurda fiyatlarının yönünü anlamanızı kolaylaştırır.
Borsa çalışma saatleri
LME ve COMEX hafta içi işlem görür; hafta sonları ve resmi tatillerde borsalar kapalıdır ve metal fiyatları son kapanış seviyesinde sabit kalır. Hurdacılar da genellikle hafta sonu cuma kapanışına göre alım yapar. Pazartesi sabahları borsaların açılışıyla birlikte fiyatlar yeniden hareketlenir.
Hangi metal hangi hurdayı etkiler?
- Bakır: soyma, lama, yanık ve karışık bakır, tüm kablo türleri ve sarı (pirinç) hurda.
- Alüminyum: alüminyum tel, profil, levha, jant, döküm ve içecek kutusu.
- Nikel: 304, 316 ve 310 kalite krom (paslanmaz çelik) ile nikel hurda.
- Kurşun: akü hurdası ve kurşun hurda.
- Çinko: çinko hurda ve zamak (çinko döküm); ayrıca sarı hurdanın bir bölümü.
Demir hurda ise LME'de değil, çelik fabrikalarının ilan ettiği alım fiyatlarıyla belirlenir; bu nedenle demir fiyatları için fabrika hurda fiyatları sayfası referans alınmalıdır.
Verilerin kaynağı ve güncellenme sıklığı
Bu sayfadaki metal fiyatları; LME'nin resmi günlük kapanışları ve gün içindeki piyasa verilerinden, döviz kurları ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın gösterge kurları ve anlık piyasa kurlarından otomatik olarak alınır. Kur ve metal fiyatları birkaç dakikada bir güncellenir; resmi kapanış fiyatları ise her iş günü borsa kapanışından sonra kaydedilir. Tüm değerler bilgilendirme amaçlıdır.
